PReMA Projects & Activities
  print 
  คนไทย...กับการใช้ยาเกินความจำเป็น Bookmark and Share

วันเสาร์ที่ 19 พค. เวลา 14:15 – 14:30 น. ทางวิทยุ จ.ส. 100   

       

รายการ :    “ล้ำยุคเรื่องสุขภาพ”

ออกอากาศทาง : สถานีวิทยุ จส. 100 (FM 100 MHz.)
วัน และ เวลาออกอากาศ : วันเสาร์ที่ 19 พฤษภาคม 2555 เวลา 14:15 น. – 14:30 น.

ภก.วิรัตน์ ทองรอด 

เลขาธิการสมาคมเภสัชกรรมชุมชน (ประเทศไทย)

คนไทย...กับการใช้ยาเกินความจำเป็น

จากสถานการณ์การใช้ยาในปัจจุบันที่มีแนวโน้มว่าคนไทยใช้ยาเกินความจำเป็นมากขึ้น ซึ่งอาจจะประกอบจากปัจจัยหลาย ๆ อย่าง เช่น การรักษาฟรีจากสิทธิต่าง ๆ กระแสการบริโภคยาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่สูงขึ้น ด้วยความเชื่อที่ว่ายาเป็นหนึ่งในปัจจัย 4 ที่จะช่วยแก้ปัญหาด้านสุขภาพได้ แต่ในขณะเดียวกันการใช้ยาอย่างไม่เหมาะสม แทนที่จะเป็นประโยชน์ ก็อาจจะเป็นโทษได้เช่นกัน

 รายการ “ล้ำยุคเรื่องสุขภาพ” ช่วงสุขภาพดีกับพรีม่า ในครั้งนี้ได้พูดคุยกันเกี่ยวกับเรื่องสถานการณ์การใช้ยา โดยเฉพาะการใช้ยาเกินความจำเป็น กับ ภก.วิรัตน์ ทองรอด เลขาธิการสมาคมเภสัชกรรมชุมชน (ประเทศไทย) 

สถานการณ์การใช้ยาของคนไทย

ปัจจุบันคนไทยมีการใช้ยาเกินความจำเป็นมากขึ้น ซึ่งจากการศึกษาในระดับภาพรวมของประเทศ พบว่าคนไทยมีค่าใช้จ่ายด้านยาในอัตราส่วนสูงถึง  30 % ของค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพทั้งหมด ในขณะที่ประเทศอื่น ๆ ใช้เป็นอัตราส่วนไม่ถึง 10 % ส่วนในภาพย่อย จะเห็นได้ว่าหลายครั้งที่คนไทยเกิดอาการเจ็บป่วยขึ้น ซึ่งอาจไม่ถึงขั้นต้องใช้ยา แต่บางรายก็ไปซื้อยามาใช้ เช่น อาการท้องเสีย ซึ่งส่วนใหญ่ไม่มีความจำเป็นต้องรับประทานยาฆ่าเชื้อ แต่ก็มีผู้ที่ไปซื้อยาฆ่าเชื้อหรือปฏิชีวนะมารับประทาน

พฤติกรรมการใช้ยาที่ผิด ๆ 

ตามปรกติ หากมีอาการเจ็บป่วยเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่นปวดศีรษะ เป็นไข้ ก็จะมีการส่งเสริมให้ใช้ยาสามัญประจำบ้าน ซึ่งสามารถซื้อหาได้ตามร้านยา โดยไม่ต้องเดินทางไปรับการรักษาที่โรงพยาบาล แต่ด้วยช่องทางการเข้าถึงยาที่สะดวก ก็อาจจะทำให้ผู้ป่วยบางรายซื้อยามาบริโภคเกินความจำเป็นได้ ดังนั้นกฎหมายของประเทศไทยจึงได้ระบุให้มีเภสัชกรประจำร้าน เพื่อให้คำแนะนำเรื่องการใช้ยาอย่างถูกต้องเหมาะสมกับผู้ป่วย 

อีกค่านิยมหนึ่ง ซึ่งอาจทำให้เกิดการใช้ยาเกินความจำเป็นได้ก็คือ ความเชื่อที่ว่าการรับประทานยามาก ๆ จะทำให้หายป่วยเร็ว  เช่น ไปหากไปพบแพทย์ 2 ราย เพื่อรักษาอาการป่วยเดียวกัน ก็นำยาที่ได้จากแพทย์ทั้ง 2 ราย มารับประทานทั้งหมด ซึ่งเสี่ยงต่อการเกิดอันตรายเป็นอย่างมาก เพราะโดยปรกติแพทย์จะสั่งยาในขนาดที่เหมาะสมให้ผู้ป่วยอยู่แล้ว หากรับประทานยามากเป็น 2 เท่า ก็อาจจะมีผลเสียต่อร่างกาย เช่น ยาลดระดับน้ำตาลในเลือด หากรับประทานมากเกินไป ระดับน้ำตาลในเลือดก็จะลดลงมากเกินไป ทำให้ร่างกายอ่อนเพลีย หมดสติ หรือช็อกได้ หรือการรับประทานยาบางชนิดมากเกินไป ก็อาจจะมีผลเสียต่อกระเพาะอาหาร ตับ หรือไตได้ 

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร...จำเป็นหรือไม่?

การรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เหมาะสำหรับผู้ที่รับประทานอาหารไม่ครบหมู่ หรือขาดสารอาหาร ซึ่งสมควรได้รับการเสริมสารอาหารจำพวกวิตามิน เกลือแร่ แต่ในกรณีที่รับประทานอาหารครบ  5 หมู่ ก็ไม่มีเหตุผลจำเป็นที่จะต้องรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เนื่องจากอาจจะไปมีผลเสียต่อร่างกาย และบางครั้งอาจจะไปมีปฏิกิริยากับยาที่ใช้อยู่ ทำให้เกิดอาการมี่พึงประสงค์ หรือใช้ยาไม่ได้ผลได้ 

โทษของการใช้ยาเกินความจำเป็น

โทษของการใช้ยาเกินความจำเป็นที่เห็นได้ชัดก็คือเรื่องของการแพ้ยา หรืออาจจะทำให้ผู้ป่วยไม่หายจากอาการป่วยที่เป็นอยู่  หรือมีโรคใหม่ที่เกิดขึ้นจากการใช้ยาเกินความจำเป็น

การใช้ยาอย่างสมเหตุ สมผล

การใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลได้แก่ การใช้ยาให้ถูกคน ใช้ให้ถูกโรค ใช้ให้ถูกวิธี และที่สำคัญคือการปรึกษาผู้รู้ คือแพทย์ เภสัชกร และพยาบาล นอกจากนั้นยังควรอ่านฉลากยาให้เข้าใจว่าเป็นยาสำหรับโรคอะไร ใช้ทำอะไร รวมทั้งควรจะจดชื่อโรคประจำตัว รายชื่อยา สมุนไพร ผลิตเสริมอาหารที่ใช้อยู่ และยาที่เคยมีประวัติการแพ้ และนำไปแสดงให้แพทย์ดูเวลาไปพบแพทย์ เพื่อที่จะได้ไม่เกิดปัญหายาตีกัน มีการใช้ยาอย่างมีประสิทธิภาพ มีความปลอดภัย และใช้ยาอย่างประหยัด

คำถามจากผู้ฟังทางบ้าน

Q: การรับประทานยาแผนปัจจุบันร่วมยากับยาแผนโบราณ มีอันตรายหรือไม่?

A: หากไปรับการรักษาอาการป่วยจากแพทย์หลายท่าน ทุกครั้งที่ไปพบแพทย์ก็จะต้องแจ้งให้แพทย์ทราบว่าใช้ยาอะไรอยู่บ้าง เพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยพิจารณาว่ายาเหล่านั้นสามารถใช้ร่วมกันได้หรือไม่ 


 


 

Back

Comment

Lumyuk Audio Clips

No flash player!

It looks like you don't have flash player installed. Click here to go to Macromedia download page.

PReMA on Twitter

PReMA on Facebook