รายการ : “ล้ำยุคเรื่องสุขภาพ”

ออกอากาศทาง : สถานีวิทยุ จส. 100 (FM 100 MHz.)

วัน และ เวลาออกอากาศ : วันเสาร์ที่ 20 ตุลาคม 2555 เวลา 14:15 น. – 14:30 น.



พญ.กิตติมา ยุทธวงศ์

ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สมาคมผู้วิจัยและผลิตเภสัชภัณฑ์

คุณภาพและความปลอดภัยจากการรักษาพยาบาล ความสำคัญที่ต้องใส่ใจ

เมื่อเกิดอาการเจ็บป่วยและต้องเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาล หรือการไปพบแพทย์ตามโรงพยาบาล คุณภาพการรักษาเป็นอีกสิ่งหนึ่งที่เราต้องให้ความใส่ใจ ทั้งนี้ ไม่ว่าจะเป็นกระบวนการรักษา การให้ยา การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ และการรับรู้ข้อมูล

สำหรับ รายการ “ล้ำยุคเรื่องสุขภาพ” ช่วงสุขภาพดีกับพรีม่า ในครั้งนี้ ได้พูดคุยกับ พญ.กิตติมา ยุทธวงศ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สมาคมผู้วิจัยและผลิตเภสัชภัณฑ์ ที่มาร่วมให้ความรู้เกี่ยวกับเรื่อง “คุณภาพและความปลอดภัยจากการรักษาพยาบาล ความสำคัญที่ต้องใส่ใจ”

คุณภาพในการรักษาพยาบาลที่ดี

คุณภาพในการรักษาพยาบาลที่ดี หมายถึง การให้การรักษาที่ถูกต้อง แก่ผู้ป่วยถูกคน ถูกเวลา และทุกครั้ง ซึ่งปัจจุบันผู้ป่วยและญาติสามารถเข้าไปมีส่วนร่วมในการรักษาพยาบาลได้ทุกขั้นตอน โดยเรื่องนี้เป็นความประสงค์ร่วมกันของทั้งผู้ป่วยและแพทย์ แต่อาจจะยังติดขัดในเรื่องของเวลา เพราะการดูแลผู้ป่วยให้ดีที่สุด แพทย์จะต้องมีการซักประวัติ มีการตรวจร่างกาย หรือการตรวจทางห้องปฏิบัติการ และเมื่อวินิจฉัยโรคได้แล้ว นอกเหนือจากการสั่งยาหรือการสั่งให้การรักษาอื่น ๆ แพทย์ก็ต้องสื่อสารให้ผู้ป่วยเข้าใจถึงอาการป่วยของตนเองด้วย แต่เนื่องจากในปัจจุบันประเทศไทยมีจำนวนผู้ป่วยค่อนข้างมาก แพทย์จึงไม่สามารถใช้เวลากับผู้ป่วยแต่ละรายได้นานพอ

สิ่งที่ควรปฏิบัติในการเข้ารับการรักษาพยาบาล

หากต้องเข้ารับการรักษาพยาบาล ผู้ป่วยควรเตรียมตัวที่จะเล่าประวัติอาการป่วยของตนเองให้แพทย์ทราบ หากผู้ป่วยไม่สามารถเล่าประวัติของตนเองได้ ผู้ที่รู้เรื่องหรือทราบถึงอาการได้ดีที่สุด เช่น ผู้ปกครองหรือผู้ที่ให้การดูแล ก็จะต้องเป็นผู้เล่าประวัติอาการป่วยให้แพทย์ฟัง รวมทั้งรับฟังคำแนะนำของแพทย์มาด้วย เพราะการสื่อสารเป็นหัวใจที่สำคัญที่สุดในการดูแลผู้ป่วยให้มีคุณภาพ อย่างไรก็ตามการรักษาพยาบาลในปัจจุบัน ยังอาจมีความติดขัดในเรื่องของเวลาดังที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น ดังนั้นหากเป็นไปได้ ผู้ป่วยหรือญาติก็อาจจะเตียมเขียนเรียบเรียงอาการป่วยไปให้แพทย์ จะได้ช่วยประหยัดเวลาในการวินิจฉัยลงไปได้อีก

เมื่อมาถึงขั้นตอนในการรักษา สิ่งที่ผู้ป่วยควรปฏิบัติคือตั้งใจฟังสิ่งที่แพทย์แจ้งให้ทราบและพยายามซักซ้อมความเข้าใจ หากผู้ป่วยไม่สามารถปฏิบัติตามได้ ญาติควรจะไปช่วยรับฟังสิ่งที่แพทย์แจ้งให้ทราบด้วย เพราะการดูแลตนเองของผู้ป่วยอย่างถูกต้องมีความสำคัญไม่แพ้การรักษาด้วยยาที่ได้รับมาจากแพทย์เลยทีเดียว

ที่ปรึกษาเพิ่มเติม

หากได้รับข้อมูลจากแพทย์แล้วแต่ยังไม่เข้าใจ ผู้ป่วยหรือญาติก็สามารถที่จะสอบถามเพิ่มเติมกับพยาบาลเวชปฏิบัติ และในบางโรคก็อาจจะมีชมรมผู้ป่วยอยู่ด้วย เช่น โรคเบาหวาน ซึ่งผู้ป่วยสามารถเข้าไปขอความรู้เพิ่มเติมได้ นอกจากนั้นยังสามารถค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมจากหนังสือทางด้านวิชาการ และตามเว็บไซต์ของสมาคมที่เกี่ยวข้อง เพื่อการดูแลตนเองอย่างถูกต้องได้ด้วย

อย่างไรก็ตามการค้นหาข้อมูลจากทางอินเทอร์เน็ต ควรตรวจสอบถึงแหล่งที่มาด้วยว่ามีความน่าเชื่อถือหรือไม่

คุณภาพของยาก็สำคัญ

เมื่อเกิดอาการเจ็บป่วยเล็ก ๆ น้อย ๆ บางครั้งผู้ป่วยก็ไม่ได้เข้าไปรับการรักษาจากโรงพยาบาล แต่จะหาซื้อยาจากร้านขายยามาใช้เอง ซึ่งผู้ป่วยที่ต้องการซื้อยาจากร้านขายยามาใช้เองควรเลือกใช้บริการจากร้านยาคุณภาพที่ได้รับการรับรองจากสภาเภสัชกรรม ซึ่งมีระบบการเก็บรักษายาอย่างถูกต้อง นอกจากนั้นยังควรตรวจสอบด้วยว่ายาที่ได้รับมานั้นผลิตโดยผู้ผลิตที่เชื่อถือได้หรือไม่ โดยสำหรับผู้ที่ไม่ใช่แพทย์และเภสัชกร สามารถที่จะค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับยาได้ทาง http://www.yaandyou.net/

ข้อสังเกตอีกประการหนึ่งสำหรับผู้ที่ต้องการซื้อยามาใช้เองคือก็คือยาที่ขายตามอินเทอร์เนตหรือขายตามร้านแผงลอยต่าง ๆ ซึ่งไม่น่าจะใช่สถานที่ขายยา ยาเหล่านั้นอาจจะเป็นยาปลอมได้ ซึ่งต้องพึงระวัง เพราะอาจจะเป็นยาที่ไม่มีคุณภาพและไม่มีฤทธิ์ในการรักษา นอกจากนั้นยังอาจได้รับอันตรายจากสีที่ใส่ลงไปในยาเหล่านั้นด้วย

แหล่งผลิตยาที่มีคุณภาพ

สำหรับยาที่มีคุณภาพ จะต้องมาจากแหล่งผลิตที่มีคุณภาพด้วย ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาได้ประกาศแล้วว่าตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ.2555 เป็นต้นไป โรงงานผลิตยาที่ได้ไม่ได้มาตรฐาน GMP (Good Manufacturing Practice) ระดับ PIC/S จะต้องปิดตัวลง ซึ่งเป็นสิ่งที่จะช่วยรับประกันได้อีกระดับหนึ่งว่าคนไทยจะได้รับยาที่ผลิตจากแหล่งที่มีคุณภาพ

แนวทางการดูแลคุณภาพและความปลอดภัยของผู้ป่วย

เนื่องจากคุณภาพการรักษาพยาบาลและความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นเรื่องที่สำคัญ ดังนั้นจึงมี “ภาคีเครือข่ายเพื่อสุขภาพที่ดีกว่าของคนไทย” เกิดขึ้น ซึ่งประกอบด้วยหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน เช่น กระทรวงสาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ราชวิชยาลัยกุมารแพทย์ แห่งประเทศไทย ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย ราชวิทยาลัยแพทย์ออร์โธปิดิกส์แห่งประเทศไทย ราชวิทยาลัยแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวแห่งประเทศไทย สมาคมการค้าที่อยู่ในหอการค้าไทย คณะธุรกิจบริการสุขภาพต่าง ๆ สมาคมผู้วิจัยและผลิตเภสัชภัณฑ์ สมาคมพัฒนาผู้นำด้านบริการสุขภาพแห่งประเทศไทย สมาคมข้าราชการอาวุโส และชมรมสายใยความหวังผู้ป่วย ซึ่งทางภาคีจะจัดให้มีการจัดสัมมนาเรื่อง “คุณภาพและความปลอดภัยของผู้ป่วย” ขึ้น ในวันพุธที่ 24 ตุลาคม พ.ศ.2555 ณ โรงแรมแลนด์มาร์ค ซึ่งสำหรับผู้ที่สนใจสามารถติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ http://www.thailandhealthcaresummit.net/